Daha önce de söz etmiştim; bahçe ve balkon için süs bitkileri seçerken bitkilerin ışık, gölge, sıcaklık, nem, ihtiyaçlarına dikkat etmek gerekiyor. Tabii ki her bitkinin sevdiği toprak türü de farklı. Sevdiğim, beğendiğim bazı bitkileri bahçemde ya da balkonumda görmek istediğim yerlere konumlandırıp sonra da hayal kırıklığı yaşamışımdır. Araştırıp, deneme yanılma yöntemi sonuçlarımı da birleştirince pek çok bilgiye ulaştım.
Öncelikle bitki seçerken yaşadığımız yerin iklimine uygun tercihler yapmalıyız. Küçük bir örnek; ilkbaharda dikip yaz boyunca güzel çiçekler veren pentaslarım, renklerine vurulduğum sarı, turuncu fuşya begonvillerim, Akdeniz iklimi etkisi altında olduğunu sandığım bu yerde, kışın dondular.
Aman dikkat! Eğer, kış aylarında bir kaç gün bile olsa don olayı oluyorsa dona dayanıklı bitkiler seçin. Güller ve sardunyalar, lavantalar, kasımpatılar, gazanyalar dona dayanabiliyorlar. Bugün sardunyalardan söz edeceğim.
Balkonda ve bahçede rahatlıkla yetiştirebilirsiniz.
Saksıda sardunya fidesi satın alabilir ya da eylül ayından itibaren çelikle çoğaltabilirsiniz. Çelikler, tepeden aşağıya en az 6-7 cm olmalı. Çok ince ya da çok kalın dalları tercih etmeyin. Tüm yapraklarını keserek yumuşak bir suya ıslatıp gölge bir yerde bir, iki gün bekletin.
Saksılarınızı gevşek bahçe toprağı, bir kaç avuç torf ve benim favori malzemem olan iyice yanmış keçi gübresi karışımı ile doldurun. Toprağınız sert ve sıkı ise dere kumu ile biraz gevşetin. Torf ve gübre de bu işe yarıyor. Çeliklerinizi dikin ve sulayın. İlk iki gün dibindeki nemi koruyun. Yani ilk günlerde azar azar sık sık su istiyor bu bitki. Daha sonra sulamayı seyrekleştirin. Tuttuktan sonra bitkiyi zedelemeden toprağı bıçak vb bir şeyle dikkatlice kabartın. Bu aşamada sıvı gübre önerenler var ama sıvı gübre aşırı yaprak gelişimini sağlıyor. Çiçeklenmede gecikme oluyor. En güzeli, en başta toprağa biraz iyice yanmış çiftlik gübresi karıştırmak.
Eylülde dikilen çeliklerin ilkbahara dek büyüyüp açmaya hazırlanması için bol ışık alan, aşırı soğuktan korunaklı bir yerde tutulması lazım. Her ne kadar dondan fazla etkilenmeseler de çok genç bitkiler donabilir.
Eğer ilkbahar başında saksıda hazır fide alacaksanız saksısını değiştirip yukarıda anlattığım özellikte toprakla beslemeniz gerekiyor.
Şimdi kalıcı yerlerini belirlemenin zamanı!
Unutmayın, sardunyalar güneş bitkisi. Günde en az üç dört saat bol ışık almalı. Yalnız, her bölgede güneş etkisi farklı. Eğer bizim buralardaki gibi yazın kavurucu sıcaklar oluyorsa sardunya güneş sever diye saatler boyunca direkt güneş altında bırakırsanız sonuç hüsran olabiliyor. Ağaçların arasından süzülen bol ışıklı ortamlar çok sıcak iklimlerde ideal.
Yukarıdaki ve aşağıdaki bu çingene pembesi canan (ceylangözü) sardunya, sadece anlattığım koşullarda çelikten yetiştirdiğim bir bitki.
Çiçek fidesi reklamlarında kullanılan fotoğraflarda imrendiğimiz görünüme kavuştu.
Su ihtiyaçlarından söz etmiştim, yine de anımsatayım, bitki tuttuktan sonra çok sık sulanmak istemiyor. Toprağı kuruyunca sulayın. Nemli ise sulamakta acele etmeyin!
Çok fazla bakıma ihtiyaç duymayan bu harika Akdeniz bitkisi, yaz boyunca açıyor, açıyor, açıyor...
Çiçekleri geçince mutlaka keserek alın. Kuruyan yapraklarını temizleyin, ara sıra dip toprağını kabartıp havalandırın, o kadar!
''Zararlıları var mı?'' derseniz, olmaz mı.... Neyse ki fazla değil. Minik tırtıllar yapraklarını seviyor. Ben kimyasal zehirli ilaçlara karşıyım. Uzaklaştırmak için sıvı sabun su karışımı, kaynatılıp tülbentten geçirilmiş tütün suyu gibi ev yapımı ilaçlar denedim. Yararı oldu.
Tüm Akdeniz ülkelerinde, bahçelerde balkonlarda çok popüler olan bu güzel bitkiyi mutlaka yetiştirin, Balkonunuz, terasınız, bahçeniz şenlensin. Tüm bahçe ve bitki sevdalılarına selam olsun!
